Xác thực điện tử danh tính người bán từ 01/01/2027: ai phải làm, chuẩn bị gì

Nghị định 248/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/7/2026, trừ một nghĩa vụ được lùi sang đầu năm sau. Điều 52 khoản 2 ghi: "Chủ quản nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm thực hiện việc xác thực điện tử danh tính người bán và người livestream bán hàng kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2027." Bài này nói nền tảng nào phải xác thực, bằng thông tin gì, và chuẩn bị gì trước mốc đó.

Xác thực điện tử danh tính nghĩa là gì

Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 yêu cầu sàn "Thực hiện việc xác thực điện tử danh tính theo quy định của Luật này và pháp luật về định danh và xác thực điện tử trước khi cho phép bán hàng" (Điều 17 khoản 1 điểm c). Nói gọn: nền tảng phải xác nhận người đứng sau tài khoản bán hàng là ai, bằng phương thức điện tử, trước khi cho tài khoản đó bán.

Với livestream, Điều 22 khoản 4 cũng viết "trước khi cho phép thực hiện livestream bán hàng". Xác thực phải xong trước khi tài khoản được bán hoặc được lên sóng.

Nền tảng nào phải xác thực

Luật gọi website, ứng dụng mua bán là nền tảng thương mại điện tử, bên quản lý vận hành là chủ quản. Hai loại nền tảng liên quan nhất ở đây:

• Sàn (nền tảng trung gian): "cho phép tổ chức, cá nhân khác đăng ký tài khoản để thực hiện hoạt động giới thiệu, bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trên chính nền tảng đó" (Điều 3 khoản 4).
• Mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử: mạng xã hội "có tích hợp ít nhất một trong các chức năng liên lạc trực tuyến, đặt hàng trực tuyến, livestream bán hàng" (Điều 3 khoản 5).

Nghĩa vụ xác thực đi theo chức năng của nền tảng:

Nền tảng	Phải xác thực	Căn cứ (Luật 122/2025)
Sàn, có hay không có chức năng đặt hàng	Người bán, trước khi cho phép bán hàng	Điều 17 khoản 1 điểm c
Mạng xã hội mà chức năng liên lạc trực tuyến có công cụ xác nhận giao kết hợp đồng	Người bán, như sàn	Điều 18 khoản 2
Mạng xã hội có livestream bán hàng, đặt hàng trực tuyến	Người bán, như sàn có đặt hàng	Điều 18 khoản 3
Nền tảng có livestream bán hàng	Người livestream, trước khi cho phép livestream	Điều 22 khoản 4

Mạng xã hội chỉ có liên lạc trực tuyến thông thường thì khoản 1 Điều 18 không nhắc tới xác thực. Ranh giới nằm ở chức năng, nên chủ quản cần liệt kê đúng chức năng mình đang có.

Phía bên kia, người bán phải "Cung cấp thông tin cho chủ quản nền tảng thương mại điện tử để phục vụ xác thực danh tính người bán" (Điều 21 khoản 1 điểm a), người livestream cũng vậy (Điều 24 khoản 1). Người livestream có thể không phải là người bán: Luật định nghĩa đó là "người trực tiếp xuất hiện trên nền tảng thương mại điện tử để thực hiện livestream bán hàng" (Điều 3 khoản 11) và tách riêng trách nhiệm của hai bên ở Điều 23, Điều 24.

Xác thực bằng thông tin gì

Nghị định 248, Điều 18 khoản 1 liệt kê (mạng xã hội áp dụng qua Điều 19):

Người bán	Thông tin dùng để xác thực
Cá nhân trong nước	Họ và tên; ngày, tháng, năm sinh; số định danh cá nhân
Tổ chức trong nước	Tên tổ chức; địa chỉ trụ sở chính; số định danh của tổ chức; họ và tên, ngày, tháng, năm sinh, số định danh cá nhân của người đại diện theo pháp luật
Cá nhân nước ngoài	Tên, số hộ chiếu, quốc gia, vùng lãnh thổ tại hộ chiếu hoặc giấy tờ tương đương còn hiệu lực ít nhất 06 tháng kể từ ngày xét duyệt
Tổ chức nước ngoài	Tên, địa chỉ trụ sở chính, quốc gia, vùng lãnh thổ tại Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy tờ tương đương; tên, số hộ chiếu của người đại diện theo pháp luật, còn hiệu lực ít nhất 06 tháng kể từ ngày xét duyệt

Hai điểm hay bị bỏ qua. Với tổ chức, thông tin của người đại diện theo pháp luật cũng phải có, không chỉ thông tin công ty. Với người nước ngoài, hạn 06 tháng tính từ ngày xét duyệt, nên hộ chiếu sắp hết hạn có thể không đủ điều kiện.

Phần công khai thì ít hơn: Điều 18 khoản 1 điểm c chỉ yêu cầu sàn công khai tên và địa điểm kinh doanh hoặc địa chỉ của người bán. Số định danh không nằm trong danh sách này.

Web bán hàng của chính doanh nghiệp thì sao

Web doanh nghiệp tự bán hàng của mình là nền tảng kinh doanh trực tiếp (Điều 3 khoản 3). Điều 16 của Luật, điều về trách nhiệm của chủ quản loại này, không có mục xác thực người bán, vì trên web đó người bán là chính doanh nghiệp. Thủ tục của loại web này là thông báo với UBND cấp tỉnh, xem bài Luật Thương mại điện tử 2025 và Nghị định 248/2026.

Ba trường hợp vẫn phải để ý mốc 01/01/2027:

• Web có livestream bán hàng. Điều 22 viết cho "chủ quản nền tảng thương mại điện tử trong hoạt động livestream bán hàng", không giới hạn ở sàn hay mạng xã hội. Nghị định 248, Điều 12 yêu cầu nền tảng có tính năng livestream bán hàng công khai quy chế livestream, trong đó có "Đối tượng, quy trình, hướng dẫn người livestream bán hàng thực hiện định danh xác thực điện tử". Theo câu chữ, web riêng có livestream cũng phải xác thực người livestream. Hai văn bản không có hướng dẫn riêng cho trường hợp này, vì vậy nên hỏi lại cơ quan tiếp nhận hồ sơ.
• Doanh nghiệp bán trên sàn, mạng xã hội. Lúc này doanh nghiệp là người bán, phải cung cấp thông tin để chủ quản xác thực (Điều 21). Trên nền tảng có đặt hàng trực tuyến, người bán còn phải "Chỉ sử dụng tài khoản thanh toán của mình trên nền tảng" và nộp đủ giấy tờ ngành nghề có điều kiện trước khi bán.
• Web mở cho người khác vào đăng bán. Web lúc đó là sàn hoặc mạng xã hội. Chủ quản phải là pháp nhân, đăng ký trước khi vận hành (Luật, Điều 14 khoản 2), Bộ Công Thương xác nhận đăng ký (Nghị định 248, Điều 27 khoản 3), và gánh toàn bộ nghĩa vụ xác thực ở trên.

Web có tiếp thị liên kết thì đọc thêm Điều 25 về xác thực người tiếp thị liên kết. Điều 52 khoản 2 không nhắc tới nhóm này, nên thời điểm áp dụng cần hỏi cơ quan quản lý.

Các mốc thời gian

Mốc	Nội dung	Căn cứ
01/7/2026	Luật Thương mại điện tử và Nghị định 248 có hiệu lực	Luật, Điều 40; Nghị định, Điều 52 khoản 1
01/01/2027	Chủ quản nền tảng chịu trách nhiệm xác thực điện tử danh tính người bán và người livestream	Nghị định, Điều 52 khoản 2
30/6/2027	Hết hạn cho nền tảng xác nhận trước 01/7/2026 hoạt động theo nội dung đã xác nhận	Luật, Điều 41; Nghị định, Điều 53

Đừng gộp hai mốc cuối làm một: Điều 52 khoản 2 đặt mốc xác thực cho chủ quản nền tảng nói chung, không nêu ngoại lệ cho nền tảng đang trong thời gian chuyển tiếp.

Chuẩn bị gì từ bây giờ

Nếu bạn là chủ quản sàn hoặc mạng xã hội

1. Liệt kê đúng chức năng: đặt hàng, công cụ xác nhận giao kết hợp đồng khi trò chuyện, livestream.
2. Rà biểu mẫu mở tài khoản người bán theo bảng ở trên, kể cả thông tin người đại diện theo pháp luật và hạn giấy tờ của người nước ngoài.
3. Đặt bước xác thực trước khi mở quyền bán và quyền livestream, đúng chữ "trước khi cho phép" của Luật.
4. Tính trước cho tài khoản đã mở. Hai văn bản không có quy định riêng cho tài khoản người bán mở trước 01/01/2027. Đây là điểm nên hỏi Bộ Công Thương thay vì tự suy.
5. Cập nhật tài liệu đăng ký. Hồ sơ đăng ký gồm đề án hoạt động theo Mẫu số 05, quy chế livestream nếu có, và mẫu hợp đồng với người bán (Nghị định 248, Điều 27 khoản 1). Mẫu đề án có mục mô tả quy trình thu thập và xác minh thông tin người bán, người livestream.

Nếu bạn là người bán hoặc người livestream

• Thông tin khai cho nền tảng phải khớp giấy tờ. Doanh nghiệp chuẩn bị thêm thông tin của người đại diện theo pháp luật.
• Bán trên nền tảng có đặt hàng trực tuyến: dùng tài khoản thanh toán của chính mình.
• Kinh doanh ngành nghề có điều kiện: có sẵn giấy tờ chứng minh để nộp cho nền tảng trước khi bán.

Web nhiều người bán hoặc mạng xã hội có bán hàng thuộc nhánh đăng ký với Bộ Công Thương, Halo tư vấn riêng. Với web bán hàng của chính doanh nghiệp, Halo Comply soát website theo 14 mục công khai bắt buộc và làm thủ tục thông báo.

Nguồn

1. Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15, Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, hiệu lực từ 01/7/2026. Điều 3, 14, 16, 17, 18, 21, 22, 24, 25, 40, 41. https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/luat-so-122-2025-qh15-468683/61714.htm
2. Nghị định 248/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử, Chính phủ ban hành ngày 30/6/2026, hiệu lực từ 01/7/2026. Điều 12, 18, 19, 27, 52, 53 và Mẫu số 05 Phụ lục II. https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/nghi-dinh-so-248-2026-nd-cp-469983/66872.htm